Czy zastanawialiście się kiedyś, skąd się bierze zielona herbata matcha? Jaką drogę przebywa od plantacji do Waszego stołu? Co dzieje z listkami zbieranymi z krzewów, jak wygląda ich obróbka i takie przygotowanie, żeby już jako gotowy produkt – pełne wartości odżywczych i niepowtarzalnego smaku – doskonale służyły konsumentom? Uprawa i produkcja herbaty to proces złożony, ciekawy i wyjątkowy – tak jak sama matcha.

Matcha to specyficzny napój, który wyróżnia się charakterystycznym smakiem i aromatem. Przede wszystkim jednak jest to bogate źródło składników odżywczych, pozytywnie wpływających na stan naszego organizmu. Przy tym wszystkim zielona herbata jest głęboko osadzona w japońskiej tradycji oraz kulturze, o czym można przekonać się już na etapie uprawy. Jak powstaje matcha? Dlaczego cieszy się taką popularnością? W dzisiejszym wpisie omówimy, z czego jest zrobiona matcha i jakie etapy musi przejść, aby trafić na Wasz stół. Zapraszamy!

Jak uprawiana jest zielona herbata?

Aby zielona herbata zyskała swój intensywny smak i aromat musi przejść przez kilka ważnych etapów. Z czego składa się matcha i jak powstaje? Proces uprawy zielonej herbaty nosi nazwę oishitaen, a istotne dla pozyskania odpowiednich walorów jest zacienienie. Wiosną, w chwili pojawienia się na herbacianych krzewach nowych pędów, roślinom znacząco ogranicza się dopływ światła słonecznego. Tradycyjnie używano w tym celu osłon z trzciny, którą mocowano na tyczkach z bambusa. Obecnie trzcinę z reguły zastępuje się tkaninami o ciemnej barwie. Zacienienie sprawia, że rośliny zwiększają produkcję chlorofilu i dochodzi w nich do kumulacji najcenniejszych wartości odżywczych.

Kolejny ważny krok to zbiór zielonej herbaty, nazywany chatsumi. Tu również nie ma mowy o przypadkowym działaniu, bo wszystko jest dobrze zaplanowane i ma spore znaczenie dla dalszego procesu wytwarzania matchy. Do uzyskania herbaty najwyższej jakości wykorzystywane są liście z pierwszego zbioru. Każdy kolejny cechuje nieco mniejsza moc, słabsza barwa, a także smak. Dodatkowo można rozróżnić jakościowy poziom pomiędzy poszczególnymi liśćmi z każdego ze zbiorów. Najwartościowsze są te z czubka pędu, a pozostałe są odpowiednio niżej oceniane.

Zbiór zielonej herbaty – z czego powstaje matcha?

Zbiory herbaty, nazywane chatsumi, rozpoczynają się wczesną wiosną, pod koniec kwietnia, kiedy liście na herbacianych krzewach są młode i delikatne. Najbardziej wartościowe są liście z pierwszego zbioru, ponieważ zawierają największą ilość cennych składników odżywczych. Zbiór odbywa się ręcznie, co pozwala na precyzyjne wybieranie tylko tych najlepszych, młodszych liści z czubków pędów. Wyjątkowej jakości, pełne chlorofilu i L-teaniny liście nadają jej charakterystyczny smak umami.

Z czego powstaje oryginalna matcha? W Japonii tradycyjnie zbiera się tylko te najmniejsze, młodsze liście, które stanowią podstawę do produkcji najwyższej jakości matchy. Każdy kolejny zbiór – odbywający się w czerwcu i sierpniu – skutkuje nieco słabszą jakością herbaty, o mniej intensywnym smaku i kolorze. Dlatego istotny dla produkcji matchy jest właśnie ten pierwszy zbiór, który ma największy wpływ na finalny produkt.

Obróbka herbacianych liści – parowanie i suszenie (mushi)

Po zebraniu liście herbaciane przechodzą przez istotny etap obróbki, który nazywa się mushi. W tym procesie liście są parowane przez około 15-20 sekund, co zapobiega ich utlenianiu i fermentacji. Dzięki temu liście zachowują swój intensywny zielony kolor oraz pełnię składników odżywczych. Parowanie jest niezwykle ważnym etapem, ponieważ zatrzymuje procesy, które mogłyby zmniejszyć jakość herbaty i spowodować utratę wartości zdrowotnych.

Po parowaniu liście są suszone przy pomocy delikatnych podmuchów powietrza w specjalistycznych maszynach, co zmniejsza ich objętość i pozwala na dalsze przetwarzanie. Z czego składa się matcha? Właśnie z tych przetworzonych liści, które po wysuszeniu są gotowe do dalszych etapów produkcji, takich jak senbetsu (separowanie łodyg) i funsai (mielenie na proszek). Suszenie pozwala zatrzymać świeżość liści i umożliwia ich dalszą obróbkę, co przekłada się na ostateczny, charakterystyczny smak matchy.

Mielenie liści na proszek – Funsai

Ostatecznym etapem produkcji matchy jest mielenie liści na drobny proszek, co nazywane jest funsai. W tym procesie wykorzystuje się specjalistyczne młyny kamienne, które powoli rozcierają liście na wyjątkowo drobny proszek. Mielenie odbywa się w bardzo wolnym tempie, aby nie podgrzewać liści i nie utracić żadnych cennych składników odżywczych. Każde żarno młyna jest w stanie wyprodukować zaledwie 40 gramów herbaty na godzinę, co wymaga niezwykłej precyzji i cierpliwości.

Właściwa struktura proszku jest niezbędna dla jakości matchy – dzięki wyjątkowo drobnej konsystencji, herbata świetnie rozpuszcza się w wodzie, tworząc jednolitą i kremową czarkę herbaty. Właśnie dlatego matcha jest wyjątkowym napojem, który różni się od innych herbat. W przeciwieństwie do zwykłych herbat liściastych, nie parzy się jej, lecz po prostu rozpuszcza w wodzie, co gwarantuje pełne wykorzystanie wszystkich wartości odżywczych liści.

Matcha z certyfikatem JAS

Potwierdzeniem najwyższej jakości jest certyfikat JAS. Jest to gwarancja, że herbata była uprawiana bez pestycydów czy nawozów szkodliwych dla zdrowia, a przy jej produkcji nie doszło do skażeń czy zanieczyszczeń.

Żeby matcha zachowała wszystkie potwierdzone właściwości, niezbędne jest właściwe spakowanie, czyli fukurozume. Ponieważ matcha jest wrażliwa i podatna na niekorzystne działanie czynników zewnętrznych, opakowanie musi być hermetyczne i szczelne. Trzeba pamiętać zatem również o jej odpowiednim przechowywaniu w domu, kiedy już otworzymy zakupioną paczkę.

Najlepszym miejscem do magazynowania matchy jest chłodne, suche i ciemne miejsce, takie jak lodówka. W ten sposób zapewniamy jej odpowiednią ochronę przed niekorzystnymi warunkami, które mogłyby zmniejszyć jej jakość. Należy pamiętać o tym, by unikać kontaktu z wilgocią oraz zanieczyszczeniami z innych produktów spożywczych, co mogłoby wpłynąć na jej smak i jakość.

Dlaczego warto pić matchę?

Proces produkcji matchy to skomplikowana i wymagająca precyzji procedura, w której każdy etap, od uprawy krzewów, przez zbiór, aż po mielenie liści, wpływa na jakość finalnego produktu. Z czego jest matcha? To sproszkowane liście herbaty, które przeszły przez szereg starannych etapów obróbki, zachowując wszystkie swoje cenne właściwości odżywcze. Zrozumienie tego procesu pozwala nie tylko docenić jej wyjątkowy smak, ale także zrozumieć, dlaczego jest tak ceniona na całym świecie.

Mamy nadzieję, że nasz wpis wyjaśnił, z czego jest matcha i jak powstaje ten napój krok po kroku. Warto wspomnieć, że dzięki wysokiej zawartości antyoksydantów, aminokwasów oraz innych składników odżywczych stanowi ona jedną z najzdrowszych herbat. Jej regularne jej picie wspomaga koncentrację, poprawia metabolizm i spowalnia procesy starzenia, co sprawia, że jest nie tylko smaczną, ale i korzystną dla zdrowia alternatywą dla innych napojów.